Ứng dụng BIM trong quản lý thi công: Vì sao có mô hình 3D, công trình vẫn chậm tiến độ?

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng mô hình BIM với đầy đủ kiến trúc, kết cấu và hệ thống kỹ thuật. Mô hình được trình bày trực quan, từng cấu kiện được thể hiện chi tiết và các bên có thể quan sát công trình trước khi triển khai ngoài thực tế. Tuy nhiên, không ít dự án dù đã sử dụng BIM vẫn chậm tiến độ, phát sinh chi phí và liên tục phải điều chỉnh kế hoạch.

Nguyên nhân nằm ở việc BIM chưa được khai thác đúng vai trò. Một mô hình ba chiều đẹp không đồng nghĩa với việc công trình sẽ được quản lý hiệu quả. Nếu dữ liệu BIM không được cập nhật, không liên kết với tiến độ và không được sử dụng trong quá trình điều hành, mô hình chỉ dừng lại ở chức năng minh họa.

Ứng dụng BIM trong quản lý thi công chỉ thực sự mang lại giá trị khi thông tin kỹ thuật được kết nối với kế hoạch, ngân sách và tình hình thực tế tại công trường. Để làm được điều đó, doanh nghiệp cần hiểu đúng BIM, xác định rõ mục tiêu triển khai và kết hợp mô hình với các công cụ quản lý phù hợp.

1. BIM trong xây dựng là gì?

BIM là viết tắt của Building Information Modeling, thường được hiểu là mô hình thông tin công trình. BIM không phải tên của một phần mềm cụ thể và cũng không chỉ là mô hình ba chiều của công trình.

BIM là quá trình tạo lập, quản lý và sử dụng thông tin của công trình trong suốt vòng đời dự án. Thông tin trong mô hình có thể bao gồm hình dạng, kích thước, vị trí, vật liệu, khối lượng và mối quan hệ giữa các cấu kiện.

Trong một dự án xây dựng, mô hình BIM có thể được sử dụng từ giai đoạn thiết kế, dự toán, lập kế hoạch thi công đến vận hành và bảo trì. Mỗi đơn vị tham gia dự án có thể khai thác mô hình theo mục đích khác nhau.

Kiến trúc sư sử dụng BIM để thể hiện phương án thiết kế. Kỹ sư kết cấu kiểm tra khả năng chịu lực và sự phù hợp của các cấu kiện. Kỹ sư cơ điện phối hợp vị trí đường ống, thiết bị và hệ thống kỹ thuật. Nhà thầu sử dụng dữ liệu để kiểm tra khối lượng, lập kế hoạch và tổ chức thi công.

Điểm khác biệt quan trọng giữa BIM và mô hình 3D thông thường nằm ở dữ liệu. Một mô hình 3D chủ yếu thể hiện hình dáng của công trình, trong khi mô hình BIM có thể chứa thông tin của từng đối tượng.

Khi lựa chọn một cấu kiện trong mô hình BIM, người dùng không chỉ nhìn thấy hình dạng của cấu kiện đó mà còn có thể kiểm tra các thông tin liên quan. Chính khả năng kết hợp giữa hình ảnh và dữ liệu giúp BIM trở thành công cụ hỗ trợ quản lý thay vì chỉ phục vụ trình bày.

2. BIM khác mô hình 3D thông thường như thế nào?

Nhiều người vẫn đánh đồng BIM với việc dựng một công trình dưới dạng ba chiều. Đây là một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp đầu tư BIM nhưng không nhận được giá trị tương xứng.

Mô hình 3D thông thường giúp người xem hình dung hình dáng, không gian và phương án thiết kế. Tuy nhiên, các đối tượng trong mô hình có thể chỉ là những hình khối không mang nhiều thông tin.

Trong mô hình BIM, mỗi cấu kiện được xác định với thuộc tính và mối quan hệ cụ thể. Một bức tường không chỉ là hình khối mà còn có thể chứa thông tin về kích thước, vật liệu, lớp hoàn thiện và vị trí trong công trình.

Khi thay đổi một đối tượng, các bản vẽ và thông tin liên quan có thể được cập nhật theo mô hình. Nhờ đó, doanh nghiệp hạn chế tình trạng một bản vẽ đã được điều chỉnh nhưng những tài liệu khác vẫn giữ thông tin cũ.

BIM cũng tạo điều kiện để nhiều bộ môn cùng phối hợp. Mô hình kiến trúc, kết cấu và cơ điện có thể được tổng hợp để kiểm tra sự phù hợp trước khi thi công. Đây là lợi ích mà những bản vẽ riêng lẻ hoặc mô hình 3D chỉ phục vụ trình bày khó có thể đáp ứng đầy đủ.

Do đó, giá trị của BIM không nằm ở việc mô hình trông đẹp đến đâu mà nằm ở chất lượng thông tin và cách doanh nghiệp sử dụng dữ liệu để giải quyết vấn đề của dự án.

3. Ứng dụng BIM trong quản lý thi công như thế nào?

BIM có thể tham gia vào nhiều hoạt động của quá trình thi công. Mức độ hiệu quả phụ thuộc vào mục tiêu, chất lượng mô hình, quy trình cập nhật và khả năng phối hợp giữa các bên.

3.1. Phối hợp giữa các bộ môn

Một công trình có sự tham gia của nhiều bộ môn như kiến trúc, kết cấu, cấp thoát nước, điện, thông gió và phòng cháy chữa cháy. Nếu mỗi bộ môn chỉ làm việc trên bản vẽ riêng, những điểm không phù hợp có thể chỉ được phát hiện khi đã thi công.

BIM giúp tổng hợp các mô hình chuyên môn trong cùng một không gian. Các bên có thể quan sát vị trí của từng cấu kiện và đánh giá sự phù hợp giữa các hệ thống.

Việc phối hợp trên mô hình giúp giảm phụ thuộc vào khả năng tưởng tượng từ bản vẽ hai chiều. Người quản lý cũng dễ tổ chức các cuộc họp kỹ thuật hơn vì vấn đề được thể hiện trực quan.

3.2. Phát hiện xung đột trước khi thi công

Phát hiện xung đột là một trong những ứng dụng phổ biến nhất của BIM trong xây dựng. Hệ thống có thể hỗ trợ nhận diện những vị trí mà các cấu kiện hoặc hệ thống kỹ thuật giao nhau không hợp lý.

Ví dụ, đường ống có thể đi xuyên qua dầm, máng cáp chiếm không gian của hệ thống thông gió hoặc thiết bị được bố trí tại vị trí không đủ khoảng trống để lắp đặt và bảo trì.

Nếu những xung đột này chỉ được phát hiện ngoài công trường, nhà thầu có thể phải tạm dừng thi công, chờ phương án điều chỉnh và thay đổi những phần việc đã hoàn thành. Điều này làm tăng chi phí và ảnh hưởng đến chuỗi công việc phía sau.

Việc kiểm tra trên mô hình cho phép các bên xử lý vấn đề sớm hơn. Tuy nhiên, BIM không tự quyết định phương án thay đổi. Kỹ sư và các đơn vị liên quan vẫn phải xem xét, thống nhất và phê duyệt giải pháp phù hợp.

3.3. Hỗ trợ kiểm tra khối lượng

Dữ liệu từ mô hình BIM có thể được sử dụng để hỗ trợ kiểm tra khối lượng. Khi cấu kiện được mô hình hóa và phân loại đúng, doanh nghiệp có thể khai thác thông tin về số lượng, kích thước và vật liệu.

Khả năng này giúp giảm thời gian đo bóc thủ công và tạo thêm cơ sở để kiểm tra giữa thiết kế với dự toán. Khi mô hình thay đổi, khối lượng liên quan cũng có thể được cập nhật theo dữ liệu mới.

Tuy nhiên, kết quả chỉ đáng tin cậy khi mô hình được xây dựng đúng yêu cầu. Nếu thiếu cấu kiện, sai thông số hoặc cách phân loại không thống nhất, khối lượng được trích xuất cũng có thể sai lệch.

Doanh nghiệp không nên xem kết quả từ BIM là hoàn toàn chính xác nếu chưa kiểm tra chất lượng mô hình. Công nghệ hỗ trợ xử lý dữ liệu nhưng trách nhiệm kiểm tra vẫn thuộc về đội ngũ chuyên môn.

3.4. Hỗ trợ lập biện pháp thi công

Mô hình BIM giúp người quản lý hình dung không gian và trình tự thực hiện trước khi triển khai. Điều này có ý nghĩa với những hạng mục phức tạp, có không gian thi công hạn chế hoặc phải phối hợp nhiều thiết bị.

Nhà thầu có thể sử dụng mô hình để xem xét vị trí máy móc, đường vận chuyển, khu vực tập kết vật tư và phạm vi làm việc của các tổ đội. Những phương án khó nhận biết trên bản vẽ hai chiều có thể được đánh giá trực quan hơn trên mô hình.

BIM cũng hỗ trợ trình bày biện pháp thi công với chủ đầu tư và đơn vị tư vấn. Khi các bên cùng nhìn vào một mô hình, việc trao đổi thường rõ ràng hơn so với chỉ mô tả bằng văn bản.

3.5. Hỗ trợ theo dõi thay đổi thiết kế

Thay đổi thiết kế là vấn đề thường gặp trong quá trình thi công. Mỗi thay đổi có thể ảnh hưởng đến khối lượng, thời gian, vật tư và ngân sách.

Khi thông tin được quản lý tốt, mô hình BIM giúp các bên nhận biết vị trí thay đổi và đánh giá những cấu kiện liên quan. Người quản lý có thể xác định hạng mục nào cần điều chỉnh trước khi tiếp tục triển khai.

Tuy nhiên, nếu mô hình không được cập nhật kịp thời, kỹ sư hiện trường vẫn có thể sử dụng dữ liệu cũ. Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình phát hành và kiểm soát phiên bản rõ ràng. Một mô hình sai hoặc lỗi thời có thể tạo ra rủi ro lớn hơn việc không sử dụng mô hình.

4. BIM 4D hỗ trợ quản lý tiến độ thi công ra sao?

BIM 4D được hiểu là sự kết hợp giữa mô hình thông tin công trình và yếu tố thời gian. Các cấu kiện hoặc nhóm công việc trong mô hình được liên kết với kế hoạch tiến độ.

Thay vì chỉ nhìn vào biểu đồ thời gian, người quản lý có thể quan sát công trình hình thành theo từng giai đoạn. Mô hình thể hiện hạng mục nào được thi công trước, hạng mục nào thực hiện sau và những công việc nào có khả năng ảnh hưởng lẫn nhau.

BIM 4D giúp kiểm tra tính hợp lý của trình tự thi công. Một kế hoạch có thể hợp lý khi nhìn trên bảng tiến độ nhưng lại bộc lộ vấn đề khi mô phỏng trong không gian thực tế.

Chẳng hạn, hai tổ đội được lên kế hoạch làm việc cùng thời điểm nhưng khu vực thi công không đủ không gian. Thiết bị được bố trí tại vị trí cản trở đường vận chuyển vật tư. Một hạng mục hoàn thiện được thực hiện trước khi công việc kỹ thuật liên quan kết thúc.

Những vấn đề này nếu không được phát hiện sớm có thể gây chờ đợi, xung đột nguồn lực và phải tổ chức lại mặt bằng thi công. Mô phỏng BIM 4D giúp ban điều hành đánh giá kế hoạch trước khi triển khai và điều chỉnh trình tự nếu cần thiết.

BIM 4D cũng hỗ trợ trao đổi với chủ đầu tư. Thay vì chỉ trình bày bằng biểu đồ có nhiều đầu việc, nhà thầu có thể minh họa trực quan tình trạng dự kiến của công trình tại từng mốc thời gian.

Tuy nhiên, BIM 4D không tự bảo đảm công trình hoàn thành đúng hạn. Mô hình chỉ phản ánh kế hoạch được đưa vào hệ thống. Nếu dữ liệu tiến độ không sát thực tế hoặc không được cập nhật, kết quả mô phỏng cũng không thể hỗ trợ điều hành hiệu quả.

5. Vì sao có BIM nhưng công trình vẫn chậm tiến độ?

BIM có khả năng hỗ trợ dự báo và kiểm soát nhiều vấn đề nhưng không thể thay thế toàn bộ hoạt động quản lý. Một dự án vẫn có thể chậm tiến độ dù sở hữu mô hình chi tiết.

5.1. Mô hình không được cập nhật theo thực tế

Mô hình BIM thường được xây dựng từ giai đoạn thiết kế. Trong quá trình thi công, công trình có thể phát sinh nhiều thay đổi về vật liệu, kích thước, vị trí và biện pháp thực hiện.

Nếu mô hình không được cập nhật, khoảng cách giữa dữ liệu số và công trường ngày càng lớn. Sau một thời gian, đội ngũ thi công không còn tin tưởng vào mô hình và quay lại sử dụng bản vẽ, Excel hoặc trao đổi qua tin nhắn.

Khi đó, BIM tồn tại trên hệ thống nhưng không còn tham gia vào quá trình ra quyết định.

5.2. BIM được triển khai tách biệt với kế hoạch

Một số doanh nghiệp giao mô hình cho bộ phận BIM quản lý, trong khi tiến độ do ban điều hành theo dõi bằng một công cụ khác. Hai bộ phận không có quy trình trao đổi thường xuyên nên dữ liệu kỹ thuật và dữ liệu kế hoạch bị tách rời.

Bộ phận BIM biết mô hình đã thay đổi nhưng người phụ trách tiến độ chưa chắc biết sự thay đổi đó ảnh hưởng đến công việc nào. Ngược lại, ban điều hành có thể điều chỉnh kế hoạch nhưng mô hình 4D chưa được cập nhật.

Khi dữ liệu không đồng bộ, người quản lý mất nhiều thời gian tổng hợp và kiểm tra. Đây là lý do doanh nghiệp có mô hình BIM nhưng vẫn điều hành công trường bằng phương pháp thủ công.

5.3. Dữ liệu hiện trường không được cập nhật

BIM 4D chỉ có ý nghĩa khi tiến độ thực tế được cập nhật thường xuyên. Nếu công trường không phản hồi khối lượng đã hoàn thành, mô hình chỉ thể hiện kế hoạch ban đầu.

Ban lãnh đạo có thể nhìn thấy một mô phỏng rất trực quan nhưng không biết công việc thực tế đang nhanh hay chậm hơn dự kiến. Mô hình lúc này không đủ dữ liệu để hỗ trợ cảnh báo.

Vấn đề không nằm hoàn toàn ở công nghệ mà còn liên quan đến trách nhiệm cập nhật. Nếu quy trình quá phức tạp hoặc nhân sự không hiểu mục đích sử dụng dữ liệu, việc cập nhật thường bị gián đoạn.

5.4. Không kiểm soát phiên bản

Mô hình và bản vẽ có thể trải qua nhiều lần điều chỉnh. Nếu doanh nghiệp không có quy tắc đặt tên, phát hành và lưu trữ rõ ràng, kỹ sư dễ sử dụng nhầm phiên bản.

Một bản vẽ mới được gửi qua email nhưng bản cũ vẫn tồn tại trong nhóm chat. Mô hình đã điều chỉnh nhưng file trên máy kỹ sư chưa được thay thế. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến thi công sai và phải làm lại.

Có BIM nhưng không kiểm soát phiên bản thì dữ liệu số vẫn rời rạc như cách quản lý bằng hồ sơ giấy.

5.5. Chưa gắn BIM với trách nhiệm thực hiện

Mô hình có thể cho biết một cấu kiện nằm ở đâu nhưng chưa chắc cho biết ai chịu trách nhiệm thi công, thời hạn hoàn thành và ngân sách được phân bổ.

Nếu dữ liệu không được chuyển thành nhiệm vụ cụ thể, các bên vẫn phải hỏi nhau qua điện thoại hoặc nhóm chat. Vấn đề được phát hiện trên mô hình nhưng không có người theo dõi đến khi xử lý xong.

Quản lý thi công không chỉ cần nhìn thấy vấn đề. Doanh nghiệp phải xác định người phụ trách, thời hạn và ảnh hưởng của vấn đề đến toàn bộ dự án.

6. Khoảng cách giữa mô hình BIM và công trường

Một trong những thách thức lớn nhất khi ứng dụng BIM trong quản lý thi công là đưa dữ liệu từ văn phòng ra công trường.

Bộ phận BIM thường làm việc trên máy tính có cấu hình phù hợp và sử dụng phần mềm chuyên môn. Trong khi đó, kỹ sư hiện trường cần thông tin nhanh, dễ truy cập và phù hợp với điều kiện làm việc thực tế.

Nếu việc mở mô hình mất nhiều thời gian hoặc thông tin quá phức tạp, nhân sự công trường có xu hướng quay lại sử dụng bản vẽ PDF và hình ảnh được gửi qua nhóm chat. Điều này tạo ra khoảng cách giữa hệ thống BIM với hoạt động thi công.

Doanh nghiệp cần xác định loại dữ liệu nào thực sự cần thiết cho từng vị trí. Kỹ sư hiện trường không nhất thiết phải thao tác toàn bộ mô hình nhưng phải tiếp cận được thông tin đúng phiên bản và biết cách phản hồi vấn đề.

Quy trình cũng cần quy định rõ ai cập nhật mô hình, ai kiểm tra thay đổi và ai được phép phát hành thông tin phục vụ thi công. Nếu trách nhiệm không rõ ràng, mỗi bộ phận có thể tự chỉnh sửa hoặc sử dụng dữ liệu theo cách riêng.

Để thu hẹp khoảng cách này, BIM phải được kết nối với hoạt động quản lý công việc. Khi một xung đột được phát hiện, vấn đề cần được chuyển thành nhiệm vụ, giao cho người phụ trách và theo dõi đến khi có kết quả.

7. BIM có giúp hạn chế phát sinh chi phí không?

BIM có thể giúp doanh nghiệp hạn chế một số nguyên nhân dẫn đến phát sinh chi phí, đặc biệt là xung đột thiết kế, sai lệch khối lượng và thay đổi không được kiểm soát.

Khi vấn đề được phát hiện trước khi thi công, doanh nghiệp có nhiều thời gian để đánh giá và lựa chọn phương án xử lý. Chi phí điều chỉnh trên mô hình thường thấp hơn việc tháo dỡ một hạng mục đã hoàn thành.

Dữ liệu khối lượng từ BIM cũng hỗ trợ kiểm tra vật tư và dự toán. Khi thiết kế thay đổi, nhà thầu có thể xác định những nhóm khối lượng bị ảnh hưởng để đánh giá mức phát sinh.

Tuy nhiên, BIM không tự kiểm soát toàn bộ ngân sách. Chi phí thực tế còn phụ thuộc vào giá vật tư, nhân công, máy móc, năng suất và những điều kiện ngoài hiện trường.

Để quản lý tài chính của dự án, dữ liệu BIM cần được kết hợp với ngân sách và tình hình chi tiêu thực tế. Nếu không có bước kết nối này, doanh nghiệp có thể biết mô hình đã thay đổi nhưng chưa đánh giá kịp thời ảnh hưởng đến lợi nhuận và dòng tiền.

8. Kết hợp BIM với phần mềm quản lý thi công TBT360

BIM và phần mềm quản lý thi công không thay thế nhau. Hai công cụ giải quyết những nhóm công việc khác nhau nhưng có thể bổ trợ trong quá trình quản lý dự án.

BIM tập trung vào mô hình và thông tin kỹ thuật của công trình. TBT360 hỗ trợ doanh nghiệp quản lý kế hoạch, tiến độ, ngân sách và các chỉ tiêu điều hành thi công.

Từ mô hình BIM, doanh nghiệp có cơ sở để xác định hạng mục, khối lượng và trình tự triển khai. Những dữ liệu này tiếp tục được cụ thể hóa thành kế hoạch và ngân sách trên phần mềm quản lý thi công.

TBT360 hỗ trợ lập và phân bổ tiến độ cho tổng thầu và đơn vị thi công. Ban điều hành có thể theo dõi kế hoạch của từng hạng mục, kiểm tra tình hình thực hiện và nhận biết những công việc có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Phần mềm cũng hỗ trợ kiểm soát ngân sách, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền. Đây là những thông tin quan trọng nhưng không thể hiện đầy đủ chỉ bằng mô hình BIM.

Có thể hiểu BIM trả lời câu hỏi công trình được thiết kế như thế nào, các cấu kiện nằm ở đâu và những bộ môn có xung đột hay không. TBT360 hỗ trợ trả lời công việc phải hoàn thành khi nào, ngân sách được phân bổ ra sao và tiến độ thực tế đang chênh lệch thế nào so với kế hoạch.

Việc kết hợp hai nhóm công cụ giúp dữ liệu kỹ thuật không bị tách khỏi hoạt động điều hành. Khi thiết kế thay đổi, doanh nghiệp có cơ sở để đánh giá ảnh hưởng đến tiến độ và ngân sách. Khi một hạng mục chậm, ban điều hành có thể kiểm tra những yếu tố liên quan thay vì chỉ nhìn vào tỷ lệ hoàn thành.

TBT360 không phải là phần mềm dựng mô hình BIM và cũng không nên được gọi là một giải pháp BIM nếu chưa đáp ứng đầy đủ các nghiệp vụ tương ứng. Vai trò phù hợp của phần mềm là hỗ trợ chuyển dữ liệu và kế hoạch thành hoạt động quản lý thực tế.

9. Quy trình ứng dụng BIM trong quản lý thi công

Để BIM không chỉ là mô hình phục vụ trình bày, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình triển khai gắn với mục tiêu thực tế.

9.1. Xác định vấn đề cần giải quyết

Doanh nghiệp không nên triển khai BIM chỉ vì đây là xu hướng. Trước khi đầu tư, cần xác định rõ vấn đề đang gây ảnh hưởng lớn nhất đến dự án.

Nếu thường xuyên xảy ra xung đột giữa các bộ môn, mục tiêu ban đầu có thể là phối hợp mô hình. Nếu khó kiểm soát khối lượng, doanh nghiệp cần xây dựng mô hình đủ dữ liệu để hỗ trợ đo bóc. Nếu dự án thường xuyên chậm, BIM cần được kết nối với tiến độ.

Mục tiêu rõ ràng giúp doanh nghiệp xác định phạm vi mô hình, mức độ chi tiết và nhân sự cần tham gia.

9.2. Xây dựng yêu cầu thông tin

Không phải cấu kiện nào cũng cần được mô hình hóa với mức độ chi tiết giống nhau. Doanh nghiệp cần xác định thông tin cần có để phục vụ từng giai đoạn.

Nếu mô hình quá sơ sài, dữ liệu không đủ để sử dụng. Ngược lại, mô hình quá chi tiết có thể làm tăng thời gian và chi phí nhưng không tạo thêm giá trị quản lý.

Yêu cầu thông tin nên được thống nhất giữa chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu và bộ phận BIM. Các bên cần hiểu rõ mục đích sử dụng để cung cấp dữ liệu phù hợp.

9.3. Quy định trách nhiệm cập nhật

Mỗi mô hình cần có người hoặc bộ phận chịu trách nhiệm quản lý. Quy trình phải quy định ai được chỉnh sửa, ai kiểm tra và ai có quyền phê duyệt trước khi dữ liệu được sử dụng.

Khi có thay đổi thiết kế, mô hình phải được cập nhật và thông báo đến những bên liên quan. Nếu chỉ cập nhật bản vẽ nhưng bỏ quên mô hình hoặc ngược lại, thông tin sẽ mất tính thống nhất.

9.4. Liên kết BIM với tiến độ

Các hạng mục và cấu kiện trong mô hình cần được liên kết với kế hoạch phù hợp. Người lập tiến độ và bộ phận BIM phải trao đổi để bảo đảm cấu trúc công việc có thể đối chiếu với cấu trúc mô hình.

Kế hoạch cần phản ánh đúng trình tự và điều kiện thi công. Một mô phỏng đẹp nhưng được xây dựng từ tiến độ thiếu thực tế sẽ không giúp doanh nghiệp kiểm soát dự án.

9.5. Cập nhật dữ liệu từ công trường

Thông tin thực tế cần được cập nhật theo chu kỳ rõ ràng. Dữ liệu có thể bao gồm khối lượng hoàn thành, thời điểm bắt đầu, thời điểm kết thúc và những vấn đề đang cản trở công việc.

Ban điều hành so sánh dữ liệu thực tế với kế hoạch để đánh giá mức độ chênh lệch. Nếu phát hiện chậm, doanh nghiệp cần xác định nguyên nhân và điều chỉnh trước khi ảnh hưởng lan sang các công việc tiếp theo.

9.6. Kết nối với ngân sách và chi phí

Những thay đổi trong mô hình có thể ảnh hưởng đến khối lượng và ngân sách. Vì vậy, doanh nghiệp cần có quy trình đánh giá tài chính khi thiết kế hoặc biện pháp thi công thay đổi.

TBT360 có thể hỗ trợ quản lý ngân sách, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền của dự án. Việc kết hợp thông tin kỹ thuật với dữ liệu quản trị giúp ban lãnh đạo nhìn thấy ảnh hưởng của thay đổi thay vì chỉ nhận biết vấn đề trên mô hình.

10. Tình huống thực tế: Phát hiện xung đột nhưng tiến độ vẫn bị chậm

Giả sử bộ phận BIM phát hiện đường ống kỹ thuật xung đột với dầm. Vấn đề được thể hiện rõ trên mô hình và gửi đến các bên liên quan để xem xét.

Nếu dự án không có quy trình quản lý công việc, thông tin có thể chỉ được trao đổi qua email hoặc nhóm chat. Không có người theo dõi thời hạn phản hồi và cũng không xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm đưa ra phương án cuối cùng.

Sau nhiều ngày, xung đột vẫn chưa được xử lý. Tổ đội ngoài công trường không thể tiếp tục thi công vì chưa có bản vẽ điều chỉnh. Dù BIM đã phát hiện vấn đề từ sớm, dự án vẫn bị chậm.

Tình huống này cho thấy phát hiện xung đột chỉ là bước đầu. Vấn đề cần được chuyển thành công việc cụ thể, giao trách nhiệm, đặt thời hạn và theo dõi đến khi hoàn thành.

Nếu kết hợp với phần mềm quản lý thi công, ban điều hành có thể đánh giá công việc bị ảnh hưởng, kiểm tra tiến độ và điều chỉnh nguồn lực. BIM giúp nhìn thấy vấn đề, còn hệ thống quản lý giúp bảo đảm vấn đề được xử lý.

11. Những sai lầm thường gặp khi ứng dụng BIM

Sai lầm phổ biến đầu tiên là coi BIM như sản phẩm của riêng bộ phận kỹ thuật. Nếu ban điều hành và đội ngũ hiện trường không sử dụng dữ liệu, mô hình khó tạo ra giá trị cho quản lý thi công.

Sai lầm thứ hai là đầu tư vào mô hình nhưng không xây dựng quy trình. Doanh nghiệp có thể sở hữu phần mềm hiện đại nhưng vẫn chia sẻ tài liệu qua nhiều kênh và không kiểm soát được phiên bản.

Sai lầm thứ ba là mô hình hóa quá nhiều thông tin nhưng không xác định mục đích. Điều này làm tăng chi phí triển khai, trong khi phần lớn dữ liệu không được sử dụng để ra quyết định.

Sai lầm thứ tư là không cập nhật tình hình thực tế. Mô hình BIM 4D sẽ nhanh chóng mất giá trị nếu tiến độ thực hiện không được phản ánh thường xuyên.

Sai lầm thứ năm là kỳ vọng BIM tự giải quyết mọi vấn đề. Công nghệ có thể hỗ trợ phát hiện, phân tích và trình bày thông tin nhưng không thay thế khả năng tổ chức, phối hợp và xử lý tình huống của con người.

12. Doanh nghiệp nào nên ứng dụng BIM trong quản lý thi công?

BIM đặc biệt phù hợp với những dự án có quy mô lớn, nhiều bộ môn kỹ thuật, kết cấu phức tạp hoặc yêu cầu phối hợp cao. Những dự án có nhiều thay đổi và nhiều đơn vị tham gia cũng có thể hưởng lợi từ mô hình thông tin thống nhất.

Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ không nhất thiết phải đứng ngoài BIM. Mức độ triển khai có thể được điều chỉnh theo nhu cầu và nguồn lực.

Một đơn vị thi công chưa cần xây dựng toàn bộ mô hình với mức độ chi tiết cao vẫn có thể ứng dụng BIM cho những khu vực phức tạp, kiểm tra xung đột hoặc mô phỏng trình tự của các hạng mục quan trọng.

Doanh nghiệp nên đánh giá hiệu quả dựa trên vấn đề được giải quyết, không dựa vào độ phức tạp của mô hình. Một mô hình vừa đủ nhưng được sử dụng thường xuyên có giá trị hơn mô hình rất chi tiết nhưng không được cập nhật.

13. Câu hỏi thường gặp về ứng dụng BIM trong quản lý thi công

BIM có phải chỉ dành cho giai đoạn thiết kế không?

Không. BIM có thể được sử dụng trong thiết kế, thi công, nghiệm thu, bàn giao, vận hành và bảo trì. Trong giai đoạn thi công, BIM hỗ trợ phối hợp bộ môn, phát hiện xung đột, kiểm tra khối lượng và mô phỏng tiến độ.

BIM 4D có tự động quản lý tiến độ không?

BIM 4D giúp liên kết mô hình với thời gian và mô phỏng trình tự thi công. Tuy nhiên, dữ liệu tiến độ vẫn phải được lập, cập nhật và kiểm tra. Mô hình không thể tự quản lý nếu thiếu dữ liệu thực tế.

Sử dụng BIM có loại bỏ hoàn toàn sai sót không?

BIM giúp phát hiện nhiều vấn đề sớm hơn nhưng không thể loại bỏ mọi sai sót. Hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng mô hình, quy trình kiểm tra và năng lực của đội ngũ thực hiện.

TBT360 có phải phần mềm BIM không?

TBT360 là phần mềm hỗ trợ quản lý dự án thi công xây dựng, tập trung vào kế hoạch, tiến độ, ngân sách, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền. Phần mềm không thay thế công cụ tạo lập mô hình BIM.

Vì sao nên kết hợp BIM với TBT360?

BIM cung cấp thông tin kỹ thuật và mô hình trực quan. TBT360 hỗ trợ đưa thông tin vào kế hoạch, tiến độ và ngân sách. Sự kết hợp giúp doanh nghiệp kết nối dữ liệu thiết kế với hoạt động điều hành thi công thực tế.

Kết luận

Ứng dụng BIM trong quản lý thi công không chỉ là việc dựng mô hình ba chiều của công trình. Giá trị của BIM nằm ở khả năng tập trung thông tin, phối hợp các bộ môn, phát hiện xung đột, hỗ trợ kiểm tra khối lượng và mô phỏng tiến độ.

Tuy nhiên, có mô hình BIM không đồng nghĩa công trình sẽ tự động hoàn thành đúng kế hoạch. Nếu mô hình không được cập nhật, dữ liệu không kết nối với tiến độ và nhân sự hiện trường không sử dụng thông tin, BIM vẫn có thể bị tách khỏi hoạt động quản lý thực tế.

Để BIM phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình cập nhật rõ ràng, kiểm soát phiên bản và liên kết mô hình với kế hoạch thi công. Các vấn đề được phát hiện trên BIM cũng phải được chuyển thành nhiệm vụ cụ thể, có người chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý.

Bên cạnh BIM, doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm Quản lý thi công xây dựng TBT360 để lập và phân bổ tiến độ, theo dõi ngân sách, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền. BIM giúp nhìn thấy công trình và những vấn đề kỹ thuật, còn TBT360 hỗ trợ kiểm soát quá trình thực hiện.

Khi mô hình số được kết nối với tiến độ, ngân sách và dữ liệu tại công trường, BIM mới thực sự trở thành công cụ quản lý. Vấn đề không nằm ở việc mô hình được dựng đẹp đến đâu mà nằm ở việc doanh nghiệp sử dụng dữ liệu đó để ra quyết định như thế nào.

Theo bạn, công trình vẫn chậm tiến độ dù đã ứng dụng BIM là do giới hạn của công nghệ hay do doanh nghiệp chưa thay đổi cách quản lý?

Liên hệ để nhận bản dùng thử: Bimxaydung.com